
Η αρχή του 2026 είναι πολύ διαφορετική για μένα, σε σχέση με τα προηγούμενα 40 χρόνια. Είναι μια αρχή που σηματοδοτεί το τέλος του επαγγελματικού μου βίου με την μορφή που εξελίχτηκε στο πέρασμα των δεκαετιών, με πάμπολλες αλλαγές υπηρεσιών και καθηκόντων τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.
Τελευταία μου υπηρεσία η Διεύθυνση του Φορέα Λειτουργίας που εποπτεύει και διαχειρίζεται τις 271 λαϊκές αγορές της Αττικής την εβδομάδα, σε 61 Δήμους , με 8.5000 πωλήτριες και πωλητές και 2 εκατομμύρια καταναλωτές.
Αποχωρώ με την καρδιά γεμάτη συναισθήματα για όσα ένοιωσα, όσα αγάπησα, όσα με χαροποίησαν αλλά και όσα με πίκραναν. Όσα έγιναν και όσα δεν πρόλαβαν να γίνουν. Για τις μεγάλες νίκες αλλά και τις οδυνηρές ήττες. Όλα όσα πρέπει να χωρέσουν σε ένα κείμενο που θα τα περάσει στην ιστορία.
Τι είναι όμως οι λαϊκές αγορές;
Oι λαϊκές αγορές είναι ένας οικονομικός, εμπορικός αλλά και κοινωνικός θεσμός με ιστορία ενός αιώνα. Άντεξε στο πέρασμα των δεκαετιών, με ριζικές αλλαγές συνθηκών, γιατί ήταν πολύτιμος για την επιβίωση της μικρομεσαίας ελληνικής οικογένειας.
Της πρόσφερε ποιοτικά προϊόντα διατροφής σε χαμηλές τιμές σε ένα περιβάλλον ανθρώπινης συνύπαρξης με τα χρώματα και τα αρώματα της ελληνικής γης και θάλασσας να πρωταγωνιστούν.
Είναι αυτές οι πλευρές της λαϊκής που ενέπνευσαν τον Παναγιώτη Τέτση να ζωγραφίσει την πολύχρωμη, διαχρονική, πολύβουη, εμπρεσιονιστική Λαϊκή Αγορά , που είναι η σύγχρονη εκδοχή της αρχαίας εκκλησίας του Δήμου.
Ένα μνημειώδες έργο που κοσμεί την είσοδο της Εθνικής μας Πινακοθήκης.
Οι άνθρωποι της λαϊκής , οι άνθρωποι που αγάπησε και τίμησε ο Τέτσης , οι άνθρωποι της σκληρής καθημερινής βιοπάλης, του αγχωτικού μεροκάματου, του αγώνα με τα στοιχεία της φύσης, που σπίτι τους είναι ο δρόμος, αξίζουν περισσότερη αγάπη, εκτίμηση σεβασμό, αξίζουν πολύ περισσότερη φροντίδα, μέριμνα , τολμώ να πω και την στοργή της πολιτείας.
Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια όχι μόνο δεν την είχαν αλλά αντίθετα σφυροκοπήθηκαν ανηλεώς , ενώ νέα επώδυνα μέτρα ετοιμάζονται εναντίον τους. Γι αυτό και οι απεργιακές κινητοποιήσεις είναι απόλυτα δικαιολογημένες και επιβεβλημένες.
Αλλά για όλα αυτά θα δημιουργήσω μια σελίδα στο FB, όπου απαλλαγμένος από τις δεσμεύσεις του δημοσίου λειτουργού θα εξαπολύω, ως νεφεληγερέτης Δίας, κεραυνούς εναντίον όσων επιβουλεύονται την βιωσιμότητα των λαϊκών αγορών .
Εναντίον εκείνων που νομοθετούν από τα γραφεία τους χωρίς ποτέ να έχουν επισκεφτεί μια λαϊκή αγορά να ακούσουν τον πόνο, την αγωνία, το άγχος των ανθρώπων που παλεύουν για την επιβίωση.
Αλλά ας επανέλθουμε στην αποχώρηση μου , που αν είναι μόνιμη ή πρόσκαιρη από τον χώρο και με ποια ιδιότητα θα το δείξει η ζωή. Εκείνο που επιβάλλεται αυτή τη στιγμή είναι ένας μικρός απολογισμός.
Το αν αποχωρώ αγαπητός και επιτυχημένος ή όχι δεν θα το κρίνω εγώ. Τολμώ όμως να πω ότι οι αντιδράσεις , αλλά και οι δημόσιες αναρτήσεις, τόσο των εκλεγμένων εκπροσώπων τους όσο και των ίδιων των πωλητών στις αποχαιρετιστήριες επισκέψεις μου στις αγορές, όπου κυριάρχησε η συγκίνηση και περίσσεψε η στεναχώρια, αποτιμούν την εξάχρονη σχεδόν παρουσία μου στο τιμόνι της Διεύθυνσης με θετικό πρόσημο.
Αισθάνομαι ότι ουσιαστικά λειτούργησα χωρίς δεμένα χέρια από την 1/1/2024.
Τότε που ο Φορέας μας απέκτησε τις δύο πιο ουσιώδεις προϋποθέσεις για να παράξει έργο. Τις αποφάσεις με το αυτοτελές Διοικητικό του Συμβούλιο και τους πόρους καθώς άρχισε να εισπράττει το ανταποδοτικό τέλος.
Τα προηγούμενα χρόνια είχαν αφιερωθεί στις διαβουλεύσεις για τον ν. 4849/21 αλλά μετά από αυτόν στην δύσκολη προσπάθεια για την ίδρυση του Φορέα ,ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δίκαιου αλλά και στην απείρως δυσκολότερη , εκείνην της λειτουργίας του, καθώς χρειάστηκαν 78 μετρημένες ενέργειες για να μπορεί να λειτουργήσει. Σε αυτήν την προσπάθεια της λειτουργίας του αφιέρωσα όλη την ενέργεια μου, τις γνώσεις και τις εμπειρίες μου . Αλλά επειδή κανείς δεν μπορεί μόνος , θέλω να ευχαριστήσω θερμά τις συνεργάτιδες και τους συνεργάτες μου στον Φορέα που στήριξαν την προσπάθεια ,παρά τις αντιρρήσεις τους, για την ίδρυση του Φορέα που δημοσίως είχαν εκφράσει
Από την 1//1/2024 που λειτούργησε ο Φορέας:
- Ξεκίνησε και έληξε ο διαγωνισμός για την προμήθεια 3.610 σύγχρονων πινακίδων απαγόρευσης στάθμευσης στους δρόμους των λαϊκών αγορών. Η προμήθεια και η τοποθέτηση τους θα γίνει από την εταιρεία ΣΙΜΑ ΑΕ , μια πολύ σοβαρή εταιρεία που εγγυάται την ολοκλήρωση του έργου.
- Ξεκίνησε και είναι στην τελευταία του φάση ένας πρωτόγνωρος για την Υπηρεσία διαγωνισμός για την προβολή του Φορέα και των λαϊκών αγορών του ύψους 1.000.000€. Στο τελευταίο ΔΣ του 2025 του Φορέα εγκρίθηκαν οι τεχνικές προδιαγραφές και τα δικαιολογητικά της εταιρείας που συνεχίζει στον διαγωνισμό. Στην τηλεόραση, στο ραδιόφωνο, στις εφημερίδες, στο ίντερνετ, στο μετρό και στα λεωφορεία θα υπάρχει προβολή των λαϊκών αγορών.
- Ξεκίνησε η διαδικασία απόδοσης και βελτίωσης θέσεων στην Αττική. Ένα γιγαντιαίο έργο καθώς οι θέσεις στις αγορές τις Αττικής που γίνονται σε 556 δρόμους ξεπερνούν τις 80.000. Ήδη έχουν ολοκληρωθεί σε περίπου 100 από τις 261 λαϊκές αγορές.
- Αλλάζουμε κτίριο , έπειτα από 10 χρόνια άγονων προσπάθειών. Ο Φορέας μεταφέρεται Πειραιώς 28 σε 600τ.μ. Τα γραφεία είναι ήδη έτοιμα και επιπλωμένα και μέσα στον Ιανουάριο θα γίνει η μετακόμιση.
- Η Υπηρεσία μπαίνει στην ψηφιακή εποχή. Με την δική της ιστοσελίδα, με τα ειδοποιητήρια να στέλνονται με sms στους πωλητές, με τους επόπτες να ελέγχουν ηλεκτρονικά τους πωλητές.
- Έγινε το πρώτο Συνέδριο στην 97χρονη ιστορία των αγορών με θέμα «το παρόν και το μέλλον των λαϊκών αγορών.
Έγινε η πρώτη μεγάλη έρευνα από την METRON ANALYSIS παρουσιάστηκε από τον Στράτο Φαναρά στο Συνέδριο. Τα ευρήματα της ήταν συγκλονιστικά θετικά για τον κόσμο των λαϊκών και το συνδικαλιστικό κίνημα οφείλει να εκμεταλλευτεί πολύ περισσότερο την έρευνα.
Για το Συνέδριο και την έρευνα υπήρξαν 146 δημοσιεύματα στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο αλλά και ρεπορτάζ στην τηλεόραση. Τεράστια προβολή για τις λαϊκές αγορές .
- Έγινε μια μεγαλειώδης γιορτή των λαϊκών αγορών στο Άλσος Περιστερίου με 5.000 κόσμο.
- Έπειτα από δεκαετίες η Υπηρεσία αποκτά νέο μόνιμο προσωπικό. Με πολύ προσπάθεια εγκρίθηκαν 40 θέσεις από τις 41 που ζητήσαμε, κάτι πρωτοφανές για τον δημόσιο τομέα, καθώς το Υπουργείο Εσωτερικών εγκρίνει παγίως μόνο ένα μικρό ποσοστό των αιτημάτων των φορέων του Δημοσίου.
- Προμηθευτήκαμε καινούργια αυτοκίνητα αντικαθιστώντας τα μονίμως χαλασμένα παλιά.
‘Ένα από τα σημαντικότερα έργα του Φορέα ήταν η συνεργασία με το « Όλοι μαζί μπορούμε», του SKY, σε εφαρμογή της οποίας οι λαϊκές αγορές τροφοδοτούσαν με τρόφιμα 10 ιδρύματα της Αττικής ,που φιλοξενούσαν απόρους συνανθρώπους μας. Ήταν το αποκορύφωμα του τεράστιου κοινωνικού έργου των λαϊκών αγορών για το οποίο έχω επανειλημμένα εκφράσει τον θαυμασμό και τον σεβασμό μου.
Το γενικότερο τεράστιο έργο των λαϊκών αγορών, με την στήριξη ιδρυμάτων, κοινωνικών παντοπωλείων, συσσιτίων εκκλησιών, μεμονωμένων απόρων οικογενειών, σεισμοπλήκτων, πυροσβεστών που έδιναν μάχες με τις φλόγες στα βουνά, με έκανε πάντα περήφανο για τους ανθρώπους που ήταν φτωχοί σε χρήματα αλλά πάμπλουτοι σε συναισθήματα κοινωνικής αλληλεγγύης και ανθρωπιάς.
Μου μένει ως κενό η συγγραφή ενός νέου Κανονισμού Λειτουργίας των λαϊκών αγορών. Προγραμμάτιζα να τον γράψω τον Αύγουστο στην απόλυτη ηρεμία του χωριού μου κάτω από τον υπεραιωνόβιο πλάτανο. Αντί όμως για το χωριό μου βρέθηκα ασθενής σε ένα δωμάτιο του Σωτηρία και το σχέδιο παρέμεινε απραγματοποίητο.
Κάπως έτσι γράφτηκε η ιστορία αλλά και το τέλος εποχής στην Διεύθυνση του Φορέα των λαϊκών αγορών.
Ευχαριστώ θερμά όλες και όλους τους ανθρώπους που συνεργάστηκα μαζί τους όλα αυτά τα χρόνια μέσα και έξω από την Υπηρεσία, ιδιαίτερα τον Πρόεδρο του ΔΣ Σταύρο Μελά και όλα τα μέλη του ΔΣ.
Εύχομαι στην αντικαταστάτρια μου Σοφία Μαστρογιαννοπούλου, την πρώτη γυναίκα Διευθύντρια στις λαϊκές αγορές, καλή επιτυχία στο έργο της.
Φεύγω παίρνοντας μαζί μου πολύχρωμες και ανεξίτηλες αναμνήσεις.
Φεύγω παίρνοντας μαζί μου ό,τι καλό βίωσα αφήνοντας στην λήθη του χρόνου κάθε δυσάρεστη εμπειρία.
Φεύγω ξέροντας ότι με περιβάλλει η αγάπη και η εκτίμηση των πωλητριών και των πωλητών των αγορών.
Φεύγω με το κεφάλι ψηλά και με ήσυχη την συνείδηση.
Φεύγω με την απόλυτη βεβαιότητα ότι οι λαϊκές αγορές έχουν έναν ισχυρό σύμμαχο τους στην προσπάθεια εκσυγχρονισμού τους και σύντομα θα δουν απτά αποτελέσματα.
Τον Περιφερειάρχη Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς
Γεια χαρά…
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΤΥΧΗ.
.
